Het offer is zien. En dat is geen comfortabele keuze. (Peter Pannekoek)

Op Oudejaarsavond was Dhr. Pannekoek bij de NPO aan het woord. Sindsdien vraag ik me af of ik de enige was die dacht dat Peter Pannekoek een humoristische artiestennaam was. Dat blijkt dus niet het geval. Maar dat terzijde.

Peter sprak zich als man uit over iets wat mij zeer na aan het hart ligt: de veiligheid en het welzijn van vrouwen. Hij opende zijn betoog met een regel die hij op zijn zestiende van zijn moeder had meegekregen: zorg dat de meisjes met wie je uitgaat veilig thuiskomen. Kunnen we die regel weer herinvoeren? Tegenwoordig mag je al blij zijn als een man vraagt of je even appt wanneer je veilig thuis bent gekomen.

Wat we niet zien, doet ertoe

Het is een feit dat het collectieve bewustzijn over de veiligheid van vrouwen, zowel op straat als in de privésfeer (femicide), het afgelopen jaar is toegenomen. Dat is een belangrijke eerste stap. Juist daarom vind ik dat dit onderwerp van gesprek moet blijven. We hebben nog een lange weg te gaan.

En toen werd het pijnlijk concreet

Dat bleek opnieuw uit het huiveringwekkende incident op Koningsdag afgelopen jaar, waar Peter terecht bij stilstond. Na deze bedoelde feestdag ging er een video viraal in appgroepen en op Dumpert (vreselijke website). In die video zie je een man die op klaarlichte dag, tussen twee geparkeerde auto’s aan een gracht in Amsterdam, seks heeft met een vrouw. Mensen lopen er gewoon langs. Later bleek dat het om een verkrachting ging.

Peter zei daarover: “Wat ik zo ongelooflijk stom van mezelf vind, is dat toen ik die video voor het eerst zag, het nooit in mij opkwam dat dit om een verkrachting zou kunnen gaan. Ik had zo’n voorbijganger kunnen zijn.” En ook:

“Voor mij is het geen toeval dat het juist vrouwen waren die die man eraf trapten. Zij hadden wél door: hier klopt iets niet.”

Het waren vrouwen die deze man letterlijk van de vrouw aftrokken. Wat een heldinnen. Zij verdienen in mijn ogen echt een lintje. Máxima, take notes.

Peter vroeg zich vervolgens af: “Als het mij niet eens lukt om in een video op klaarlichte dag het verschil te zien tussen vrijwillige en onvrijwillige seks, moet ik dan niet vaker aan mijn eigen perspectief twijfelen?”

Het kwam naar eigen zeggen nooit in hem op dat dit om een verkrachting kon gaan. Daarmee raakt hij aan een fundamentele vraag: hoe kunnen mannen bijdragen aan de oplossing als ze het probleem niet eens zien?

Het offer is zien

Het offer is zien. En als je het eenmaal ziet, kun je het niet meer ontzien.

Dat begon met een campagne waarvan ook ik overtuigd ben dat die is bedacht door blinde mannen. Op posters door de stad hing de slogan: “Seks met iemand die dat niet wil, dat vonden we al niet oké, maar vanaf nu is het strafbaar.”

Ik vind verkrachting wel iets meer dan ‘niet oké’. Bergschoenen zijn niet oké.

Dit is geen vrouwenprobleem

Omdat (seksueel) geweld tegen vrouwen een mannenprobleem is en geen vrouwenprobleem, zoals het vaak wordt gepresenteerd, is het essentieel dat mannen zich hierover uitspreken. En dat begint bij het corrigeren van denigrerende opmerkingen in de voetbalkantine of op de werkvloer. Een vrouwonvriendelijk klimaat is een voorwaarde voor geweld richting vrouwen, verbaal, fysiek of seksueel. Het begint daar niet. Dat is het eindpunt.

Dit gesprek raakt aan twee niveaus

Op organisatieniveau is dit vooral een kans. Een kans om vrouwelijk potentieel niet langer onbenut te laten, maar bewust te verzilveren. Organisaties die investeren in een cultuur van veiligheid, gelijkwaardigheid en eigenaarschap vergroten niet alleen werkplezier, maar ook prestaties, innovatie en duurzame groei. Met Diversity Delivers begeleid ik organisaties die deze stap willen zetten. www.diversitydelivers.nl

En voor vrouwen die dit niet alleen lezen als maatschappelijk thema, maar het ook persoonlijk herkennen. Voor wie zich na een breuk opnieuw moet verhouden tot zichzelf, haar kracht en haar plek. Met De Vrouwenfluisteraars. begeleid ik vrouwen tijdens en na hun scheiding bij het hervinden van richting, stevigheid en eigen regie.

Een andere man die zich hardop uitsprak over het mannenprobleem, was Beau van Erven Dorens tijdens een uitzending van RTL Group (RTL Tonight). Zijn woorden waren glashelder: glashelder:

“Ik zou willen dat vrouwen de macht zouden krijgen, niet alleen hier in Nederland, maar in de hele wereld. Bij alle tech-bedrijven, in alle overheden, bij alle ministeries, alleen maar vrouwen. Dan zou de wereld zou er zoveel beter uitzien."

Zelf vraag ik me regelmatig af waarom we het zo weinig hebben over het feit dat mannen verantwoordelijk zijn voor het overgrote deel van criminaliteit in het algemeen. Afhankelijk van het type misdrijf gaat het vaak om 70 tot 90 procent. Bij geweldsmisdrijven en moord ligt dit percentage zelfs rond de 80 tot 90 procent. Toch hoor ik veel mannen vooral wijzen naar asielzoekers of allochtonen wanneer het over femicide gaat. Over deze cijfers blijft het opvallend stil. Zoals Peter zei: als je het eenmaal ziet, kun je het niet meer ontzien.

Over seksuele voorlichting zei hij ook iets wezenlijks: “Wij mannen staan er nooit bij stil dat onze beleving van seks zo anders is dan die van vrouwen. Penetreren is iets heel anders dan gepenetreerd worden. Dat vraagt overgave, controle verlies en veiligheid. Wij komen op bezoek. Wij zijn te gast. Dus gedraag je daar ook naar.”

Voor meisjes had hij een even helder advies: “Als iemand voor het eerst bij je op bezoek komt, geef diegene even een rondleiding. Laat zien waar alles zit. Daar zit de clitoris, zo werkt die.”

Wat we wél kunnen doen, is dit onderwerp bespreekbaar blijven maken. Elkaar aanspreken. De normalisering van vrouwonvriendelijkheid stoppen voordat het escaleert. Onze zonen leren dat respect vanzelfsprekend is en dat het genot van een meisje minstens zo belangrijk is als dat van henzelf. En meisjes van jongs af aan leren hun eigen genot serieus te nemen. Ik had gewild dat iemand mij dat eerder had gezegd. Dan was seks vanaf het begin een stuk leuker geweest.

Ik hoop dat we blijven kijken. Blijven zien. Blijven spreken. Zodat vrouwen gewoon naar huis kunnen fietsen. Zonder angst. Zonder appjes. Omdat veiligheid ook voor vrouwen vanzelfsprekend wordt.

PS. Deze blog is niet tegen mannen. Deze mail is vóór jullie vrouwen, jullie vriendinnen, jullie moeders, jullie zussen en misschien wel vooral voor de nieuwe generatie: jullie dochters.

#persoonlijkleiderschap #coachvoorvrouwen #mindset #inspiratie #devrouwenfluisteraars #peterpannekoek